Czym jest antropologia?
Za każdym razem, gdy opowiadamy komuś, że jesteśmy ANTROPOLOGAMI, spotykamy się z rekcją typu... ,,A co to właściwie jest? 😅" Po krótkim przybliżeniu, czym właściwie zajmuje się ta gałąź nauki, nasi rozmówcy są zafascynowani tą tematyką i przyznają, że sami chcieli by zajmować się tym, czym zajmuje się antropolog. Chcąc przybliżyć Wam to, czego dotyczyć będą publikowane posty, przedstawiamy wam krótką charakterystykę tej dziedziny biologii.
Antropologia
(gr. atropos ‘człowiek’, logos ‘nauka’) to nauka, która zajmuje się
całościowym opisem człowieka, zarówno jako gatunku biologicznego, jak i twórcy
kultury. Jest to nauka interdyscyplinarna, która pełnymi garściami czerpie zarówno z nauk humanistycznych (m.in. archeologia, historia), społecznych (np. psychologia, socjologia) jak i przyrodniczych (np. genetyka, medycyna). Samą antropologię w zależności od przyjętych
kryteriów można podzielić na różne rodzaje:
Za Malinowskim (1999) wyróżnia się cztery podstawowe rodzaje antropologii:
- Antropologia filogenetyczna – która zajmuje się rozwojem rodowym – pochodzeniem człowieka jako gatunku.
- Antropologia populacyjna – badająca zróżnicowanie wewnątrzgatunkowe człowieka.
- Antropologia ontogenetyczna – badająca problemy rozwoju osobniczego człowieka.
- Antropologia stosowana w innych dziedzinach wiedzy oraz praktyki, np. antropologia sądowa, antropologia kliniczna, ergonomiczna i sportowa, które wykorzystują przede wszystkim metody antropometryczne w celu np. badań grup sportowców czy diagnozowania w celu ergonomicznej optymalizacji środowiska pracy.
Według innych kryteriów stosuje się podział antropologii na:
- Antropologię fizyczną - zajmującą się badaniem zmienności cech anatomicznych, fizjologicznych człowieka w czasie i przestrzeni. W tym przypadku naukami pomocniczymi antropologii fizycznej są anatomia opisowa i porównawcza, fizjologia, odontologia, patologia, radiologia, medycyna sądowa, genetyka, matematyka i inne.
- Antropologię kulturową – zajmującą się kulturą duchową i materialną, jej ewolucją i zróżnicowaniem w czasie i przestrzeni. W jej skład wchodzą m.in. archeologia, językoznawstwo czy religioznawstwo.
- Antropologię społeczną – zajmującą się ewolucją i analizą porównawczą struktur i instytucji społecznych różnych grup ludzkich.
- Antropologię stosowaną w innych dziedzinach wiedzy oraz praktyki, np. antropologia sądowa (Lorkiewicz-Muszyńska i wsp. 2021) .
Bibliografia:
- Lorkiewicz-Muszyńska D., Sobol J., Kociemba W., Hyrchała A., Glapiński M. 2021. Antropologia fizyczna, w: Mikroprzeszłość badania specjalistyczne w archeologii (red. A. Kurzawska, I. Sobkowiak-Tabaka), 219-248, Poznań, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Malinowski A. 1999. Wstęp do antropologii i ekologii człowieka, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
