Dlaczego w niektórych rodzinach rodzi się więcej córek
Grafika stworzona przy pomocy kreatora obrazów Bing.
Według wszelkich praw genetycznych prawdopodobieństwo urodzenia syna jest takie samo jak prawdopodobieństwo urodzenia córki i wynosi 50%, gdyż proces mejozy podczas spermatogenezy jest odpowiedzialny za produkcję równej liczby gamet X i Y. W rzeczywistości jednak można zauważyć, że wtórna proporcja płci, czyli stosunek liczby urodzonych chłopców do dziewczynek prezentuje się jednak nieco inaczej. W większości krajów świata na 100 noworodków płci żeńskiej przypada 105 urodzeń męskich. W kolejnych latach stosunek liczby mężczyzn do kobiet maleje. Jest to spowodowane tym, że śmiertelność mężczyzn przewyższa śmiertelność kobiet na prawie wszystkich etapach życia. Mężczyźni charakteryzują się zdecydowanie większą wrażliwością na zmiany środowiskowe i choroby, co określa się mianem ekosensytywności mężczyzn. Dlaczego zatem w niektórych rodzinach rodzą się same dziewczynki? I to od kilku pokoleń?! Być może właśnie odkryto jedną z potencjalnych odpowiedzi na powyższe pytanie.
Na wtórną proporcję płci wpływać mogą liczne czynniki, zarówno biologiczne jak i demograficzne oraz społeczne. Wśród tych czynników wyróżnia się:
wiek rodziców, kolejność urodzenia i płeć poprzedniego dziecka;
hormony, stopień odżywienia i masę ciała matki;
temperaturę ciała i otoczenia;
stres i warunki społeczno-ekonomiczne;
grupy krwi układu AB0 i Rh matki;
sezon poczęcia i urodzenia dziecka.
Okazuje się, że oprócz wyżej wymienionych czynników, na płeć dziecka może wpływać genetyka rodziców. Naukowcy z Uniwersytetu Michigan odkryli rzadką mutację genetyczną, która zwiększa szansę na urodzenie córki aż o 10%! Mutacja ta, oznaczona została jako rs144724107, a zidentyfikowano ją w wyniku analizy danych genetycznych około 500 tysięcy uczestników brytyjskiego Biobanku. Znajduje się ona w pobliżu genu ADAMTS14, który bierze udział w procesach związanych z produkcją plemników i zapłodnieniem. Pomimo tego, że ta mutacja jest rzadka – występująca tylko u 0,5% badanych – jej odkrycie otwiera nowe możliwości w zrozumieniu, jak genetyka wpływa na proporcje płci u potomstwa.
Grafika stworzona przy pomocy kreatora obrazów Bing.
Badania te są zgodne z teorią Fishera, która sugeruje, że dobór naturalny sprzyja mutacjom zwiększającym liczebność rzadkiej płci w populacji, co w konsekwencji prowadzi do zachowania równowagi płci. Chociaż odkrycie dotyczy ludzi, badacze wskazują, że może ono mieć praktyczne zastosowania w rolnictwie, na przykład w hodowli zwierząt, gdzie jedna z płci często ma większą wartość ekonomiczną.
Odkrycie to wymaga dalszych badań, aby potwierdzić wyniki w innych próbach, co będzie wyzwaniem z uwagi na rzadkość tej mutacji. Natomiast te wyniki, które już otrzymano do tej pory dają duże nadzieje na wyjaśnienie dysproporcji w płci dzieci urodzonych w niektórych rodzinach, a także dostarczają kolejnych ciekawych spostrzeżeń odnośnie zmian we wtórnej proporcji płci w ogóle. Zagadnienia związane z badaniem czynników mogących wpływać na płeć potomstwa są niezwykle interesujące. My ze swojej strony obiecujemy, że to nie ostatni artykuł na ten temat ;). W końcu WARTO WIEDZIEĆ WIĘCEJ!
Źródła:
Sánchez-Barricarte J.J. 2023. Factors influencing the sex ratio at birth in the United States from a historical perspective, Journal of Biosocial Science, 55 (6): 1015-1038
https://news.umich.edu/boy-or-girl-u-m-researchers-identify-genetic-mutation-that-increases-chance-of-having-a-daughter
https://www.techexplorist.com/genetic-mutation-increases-chance-daughter/91274/
https://reproductive-health-journal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12978-023-01723-8
https://www.bmj.com/content/367/bmj.l6058
