Krwawa historia: Jak analiza krwi rozwiązuje najtrudniejsze sprawy kryminalne
Grafika stworzona przy pomocy kreatora obrazów Bing
Każdy fan nauk kryminalistycznych wie ile można „wyczytać” informacji z ludzkich zwłok czy kości. Okazuje się, że wiele wiadomości przekazują nawet o wiele mniejsze cząstki ludzkiego organizmu. Ludzka krew nie tylko pozwala na powiązanie sprawców z popełnioną zbrodnią ale przede wszystkim dostarcza licznych informacji o przebiegu przestępstwa czy narzędziu zbrodni. Zapraszamy dzisiaj na niezwykłą podróż, w trakcie której dokonamy analizy krwawych śladów na miejscu zbrodni!
Aby dobrze zrozumieć jak analitycy interpretują plamy krwi, najpierw należy dobrze przyjrzeć się jej właściwością. Krew składa się osocza i elementów morfotycznych. Osocze to wodny roztwór zawierający związki organiczne i nieorganiczne. Natomiast do elementów morfotycznych zaliczmy erytrocyty, leukocyty i trombocyty. Niezwykłą cechą krwi jest jej krzepnięcie, o czym wie każdy, kto choć raz w życiu się skaleczył. Tak więc krew wypływa z ciała w stanie ciekłym, ale za jakiś czas zaczyna krzepnąć. Obecność skrzepów w plamach krwi to pierwsza wskazówka, którą można odnaleźć na miejscu zbrodni. Oznacza to, że ofiara krwawiła przez jakiś czas po doznanym urazie, który ostatecznie spowodował jej zgon. Wskazywać to może również, że atak sprawcy trwał przez dłuższy czas – to zwiększa szansę na odnalezienie potencjalnych świadków zbrodni.
Sam sposób utraty krwi również może być różny. Zależy to od rodzaju zadanego urazu. Krew może płynąć, kapać, zostać rozpylona, tryskać lub sączyć się z zadanych ran. Z tego też powodu plamy krwi można podzielić na trzy podstawowe typy: plamy pasywne, plamy transferowe i plamy uderzeniowe. Plamy pasywne mają postać kropli, wylewów lub kałuż. Zazwyczaj powstają w wyniku działania grawitacji – opuszczając pod jej wpływem ciało człowieka. Plamy transferowe działają na skutek ruchu np. krwawy odcisk buta, plamy pozostałe w wyniku przeciągania ciała, przetarcia na ścianach, drzwiach itp. Ostatni rodzaj plam powstaje w wyniku gwałtownego wytrysku krwi w efekcie zadanego ciosu. Są to różnego rodzaju wytryski (np. wytrysk tętniczy) czy rozpryski (np. rozpryski postrzałowe). Należy pamiętać, że nie wszystkie krwawe ślady są widoczne gołym okiem. Aby je uwidocznić niejednokrotnie niezbędne jest użycie specjalnych odczynników chemicznych (np. Luminol). Odczynnik ten po połączeniu z krwią pod wpływem światła UV zaczyna tworzyć jasnoniebieską poświatę. Dzieje się tak w wyniku reakcji Luminolu z żelazem zawartym w hemoglobinie występującej w krwi.
Interpretacja krwawych śladów
Kształt plamy krwi zależy od wielu czynników – kąta uderzenia o powierzchnię, prędkości, przebytej odległości czy rodzaju narzędzia, który spowodowało uraz. Sprawne oko specjalistów jest w stanie rozróżnić rodzaje plam i np. dokonując ich pomiarów określić kąt, pod którym został zadany cios. Wraz ze zmianą kąta uderzenia zmienia się kształt plam krwi od niemalże okrągłego (kąt około 90 stopni), do coraz bardziej rozmazanych plam (mających dookoła odchodzące rozpryski) przy kącie poniżej 75 stopni. Im mniejszy kąt tym plama jest dłuższa, bardziej eliptyczna a odchodzące od niej rozpryski wydłużają się w kierunku przeciwnym do kierunku z którego padł cios. Oczywiście ważną rzeczą jest również rodzaj zadanego urazu. Przy urazach kłutych plamy są mniejsze i ułożone bardziej liniowo (w wyniku działania narzędzi o stosunkowo małej powierzchni np. noża). W urazach tępych zadanych np. młotkiem krwi jest zdecydowanie więcej, a krople są różnej wielkości. Najbardziej spektakularne są ślady po postrzałach. Przyjmują postać rozprysków i bardzo często przypominają mgłę osadzoną na różnych powierzchniach. Rozpryski te są powodowane zarówno przez krew wypływającą z rany wlotowej jak i wylotowej.
Krew dostarcza bardzo dużo informacji. Co można powiedzieć zatem o wydarzeniach w miejscu, gdzie dokonano morderstwa, lecz brakuje śladów krwi? Paradoksalnie bardzo dużo. Przykładowo to, że ciało zostało w danym miejscu porzucone, a morderstwo popełniono w innej lokalizacji. Może również dojść do sytuacji powstania specyficznych wzorów krwi, które wskazują, że pewne przedmioty zostały z miejsca zbrodni zabrane lub w danym miejscu w chwili dokonywania morderstwa, stała jakaś osoba. Takie wzory krwi są określane mianem wzorów pustki. Są one najbardziej przydatne do ustalenia pozycji ofiary i napastnika w trakcie zdarzenia.
Źródła:
Zadora G. 2014. Application of bloodstain pat tern analysis In the re construction of events, Problems of Forensic Sciences, 100: 295-306
https://www.forensicsciencesimplified.org/blood/principles.html
https://www.forensicsciencesimplified.org/blood/
https://www.crime-scene-investigator.net/blood-in-murder-investigation.html
